Evde oyun

Oyun ve Oyuncak Dünyası kitabının da yazarı olan Seyhan Büyükcoşkun, evdeki malzemeleri kullanarak çocuğunu hayata hazırlamak isteyen anneler için şu oyunları öneriyor:

1. Kapak bul, kapat bul
Hepimizin belki bir gün işimiz düşer diye atmaya kıyamadığımız kapaklı kutular, şişeler, kavanozlar vardır. Evet işte oyun başlıyor. Önce kapaklarla kutuları birbirinden ayırın. Sonra çocuğunuzdan bu kapakları ait oldukları kaba kapatmasını isteyin. Kapaklarla kutular birbirini bulduktan sonra çocuğunuzdan bunları büyükten küçüğe doğru dizmesini isteyebilirsiniz. En uzununu, kısasını, dar olanını, geniş olanını bulmasını isteyebilir, kapakları nasıl açıp kapattığınızı ve bu malzemeleri nerelerde kullanabileceğinizi sorabilirsiniz ona.

2. Düğme ayırmaca
Düğmeler şekillerinden ve renklerinden dolayı çocukların hep ilgisini çeker. Evdeki düğmeleri ona ayırması için verebilirsiniz. Birkaç küçük tabağa veya yumurta kartonuna istediği sınıflandırmayı yapar. Bu düğmeleri sayabilir, en çok, en az olanı söyleyebilir. Bu oyun 5–6 yaşlarındaki çocuğun sayı kavramının gelişmesine yardım eder.

3. Haydi alışverişe
Alışveriş yapmaktan hoşlanmayan çocuk yoktur. Basit malzemelerden küçük bir bakkal dükkanı yapabilirsiniz. Nasıl mı? Bir masanın üzerine malzemeler yerleştirelim. Yoğurt, dondurma, konserve kutuları, çay tabakları, bardakların içine, kuru fasuyle, bisküvi, şekerleme, misket gibi şeyler koyalım. Bunların üzerine de isimlerini yazalım. Küçük bir kutudan para kasası yapabiliriz. Para olarak da düğmeler, gazoz kapakları, kağıt ve metal para şeklinde kesilmiş kağıtlar kullanılabilir. Ne duruyorsunuz haydi alışverişe.

4. Dokunmaca
Görmeden eşleştirme oyunu oynamaya var mısınız? Her dokudaki malzemeden (pazen, tül, iplik, naylon torba parçası, tahta, kağıt, gazete) ikişer adet kesip teklerini kartona yapıştırın. Diğer tekleri de gözü bağlı olan çocuğun eline verip eşleştirmesini isteyin. İstenirse zaman da tutulabilir. Bu oyun çocuğun dokunma duyusunu hassaslaştıracaktır.

5. Terazim doğru tartar
Başı tel olan tahta askı, ip, 2 tane eşit boyda karton kutu veya minik kovayı kullanarak terazi yapabilirsiniz. Önce tel askıyı kapı tokmağına asın. İki ucuna iplerle sap yapılmış boş karton kutuları tutturun. Çocuk bu boş kutulara girebilecek büyüklükte eşyalarını sırasıyla tartsın. Dağa ağır, daha hafif, eşit kavramlarını anlamasına yardımcı olan bu oyuncak, aynı zamanda şekil ile ağırlık arasındaki farklılığı da öğretir. Her büyük nesnesin ağır olmayacağını tartarak anlar.

6. Kumaşını bul
Evdeki fazla kumaşlardan güzel bir oyun ortaya çıkarabilirsiniz. Kumaşları belirli ölçüde kesin. Aynı kumaştan birer çift hazırlayın. Parçalardan birini aynı ölçüdeki kartona yapıştırın. Bunları ayrı bir yere, kartona yapıştırılmamış kumaşları ayrı yere koyduktan sonra çocuğunuzdan kumaşları birbiriyle eşleştirmesini isteyin. Kumaşların renkleri, desenleri hakkında konuşmak çocuğun hayal dünyasını geliştirir.

7. Sessiz–sözsüz oyun
Sadece beden hareketlerini kullanarak, hiç konuşmadan çocuğunuza bir şeyler anlatmayı denediniz mi? Canlandırmaya çalıştığınız şeyi tahmin eden çocuk, aynı yöntemle kendisi de bir şeyleri anlatmaya çalışacaktır. Siz de onun anlattıklarını tahmine çalışın. Çocuğun bu yolla sahip olduğu kabiliyetleri anlatma gayretiyle ortaya çıkarması mümkündür.

8. Nesi var?
Çocuğunuzun zihin gelişimine yönelik ve kelime hazinesini artırıcı kolay bir oyun. Her zaman ve her mekanda oynanmaya müsaittir. Bulunduğumuz mekandaki herhangi bir eşyanın birkaç niteliğini çocuğa ipucu olarak verip, o eşyayı bilmesini sağlarız. Ebe olan çocuk, eşyayı tanıyabilmek için her defasında ‘Nesi var?’ diye sorar, siz de o eşyanın bir niteliğini söylersiniz. Bu oyun çocuğun eşyaları tanımasına yardımcı olacaktır. Çiçeği tanımlamak için 'renkleri var', masayı tanımlamak için de 'örtüsü var' diyebilirsiniz.

9. Resmi bul–yerleştir
Küçük boyuttaki nesnelerden (yüzük, anahtar, kol saati vs.) 15–20 tanesini kullanarak farklı bir oyunu çocuğunuzla paylaşabilirsiniz. Bu eşyaları sığdırabileceğiniz ebatta bir kartona, bunların resimlerini çiziniz. Sonra eşyaları bir kutuya doldurup, çocuğunuzdan bu eşyaları teker teker çıkarıp kartondaki resimlerin üzerine yerleştirmesini isteyin. Özellikle 2,5–3 yaşlarındaki çocukların eşyaları tanımaları için faydalı bir oyun.

10. Yumuşak mı değil mi?
Çocuğunuza kavramları öğretmeye ne dersiniz? Kavramımız ‘yumuşak’ ve ‘sert’ olsun. Yumuşak ve sert kelimeleri büyükçe bir kartona yazılır. Yumuşak yazılan kartonun altına bir yün yumağı, sert yazılan kartonun altına bir kalem konulur. Üzerinde sert ve yumuşak nesnelerin resimleri çizili kartonlar çocuğa verilir ve niteliğine göre ayırması istenir.

BİZİM AİLE DERGİSİ